Het speerpunt online leefwereld richt zich op het versterken van de directe omgeving van kinderen en jongeren in Amsterdam, zodat de online veiligheid van meiden wordt vergroot. Het dagelijks leven van kinderen en jongeren speelt zich voor een groot deel online af. Dat biedt kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee, zoals online geweld, (seksueel) grensoverschrijdend gedrag, pestgedrag en haat en de verspreiding van vrouwonvriendelijke denkbeelden of schadelijke ideeën over mannelijkheid. Juist in die online wereld zijn jongens en meiden extra kwetsbaar en kunnen zij ondersteuning gebruiken om weerbaarder te worden
Die ondersteuning is vaak dichtbij. Ouders, familieleden, vrijwilligers en mensen binnen (zelf)organisaties spelen een belangrijke rol. Tegelijkertijd is die online leefwereld voor veel van hen lastig te doorgronden. Wat gebeurt er precies op sociale media? Hoe werken algoritmes? Hoe herken je signalen van online (seksueel) grensoverschrijdend gedrag of vrouwenhaat bij zowel slachtoffers als daders? En hoe ga je daarover het gesprek aan? Daarom ligt de focus van dit speerpunt op het versterken van deze directe omgeving, zodat zij beter in staat zijn om te begrijpen wat er speelt, het gesprek te voeren en tijdig te handelen.
In een ideale situatie voelen meiden en jonge vrouwen zich ook online veilig: op sociale media, in groepsapps en op andere platforms. In de praktijk is dat lang niet altijd zo. Meiden zijn online vaker doelwit van seksueel getinte opmerkingen, ongewenste berichten en het delen van beelden zonder toestemming. Ook krijgen zij relatief vaak te maken met druk rondom uiterlijk en seksualiteit, wat kan leiden tot grensoverschrijdende situaties. Daarnaast spelen schadelijke online invloeden, zoals vrouwonvriendelijke ideeën uit bijvoorbeeld de manosphere en groepsdruk, een rol in hoe zij worden benaderd en behandeld. Dit alles maakt dat meiden zich online minder veilig voelen en minder snel hulp zoeken of hun ervaringen delen.
De omgeving van meiden en jonge vrouwen is daarom cruciaal. Door het onderwerp bespreekbaar te maken, kennis te vergroten en signalen eerder te herkennen, kunnen zij bijdragen aan het voorkomen van online grensoverschrijdend gedrag. Ook kunnen zij meiden beter ondersteunen en, waar nodig, begeleiden naar passende hulp.
Binnen dit speerpunt kunnen organisaties projecten indienen die zich richten op de directe omgeving van meiden en jonge vrouwen. Denk aan ouders, familieleden, gemeenschappen, vrijwilligers en sleutelpersonen binnen (zelf)organisaties. Projecten onder dit speerpunt hebben als hoofddoel het vergrootten van de online veiligheid van meiden. Om dit te bereiken kunnen activiteiten zich bijvoorbeeld richten op:
- Vergroten van kennis: ouders, familieleden en vrijwilligers leren welke risico’s meiden online lopen, zoals ongewenste berichten, verspreiding van beeldmateriaal zonder toestemming, online pestgedrag en seksueel grensoverschrijdend gedrag.
- Handvatten voor gesprekken: ouders en vrijwilligers oefenen hoe ze open gesprekken kunnen voeren met meiden over online ervaringen, grenzen, seksualiteit en veiligheid, zodat meiden zich gehoord en gesteund voelen.
- Preventie en signalering: vrijwilligers en organisatieleden leren signalen van online geweld, seksisme of pestgedrag te herkennen en weten hoe ze hierop kunnen reageren of doorverwijzen naar hulpinstanties.
- Tegengaan van schadelijke invloeden: ouders, familieleden en vrijwilligers leren herkennen hoe jongens online in aanraking komen met vrouwonvriendelijke ideeën (bijvoorbeeld via de manosphere) en hoe ze dit met jongens kunnen bespreken. Ouders, familieleden en vrijwilligers leren herkennen hoe meiden en jonge vrouwen online in aanraking komen met schadelijke ideeën over vrouwelijke rolpatronen (bijvoorbeeld via tradwifes) en hoe ze dit met meiden en jonge vrouwen bespreekbaar kunnen maken.
- Versterken van samenwerking: zelforganisaties en formele hulpinstanties werken samen om een veilige online omgeving voor meiden te creëren, bijvoorbeeld door gezamenlijke workshops, trainingen of informatiecampagnes.
Voor dit speerpunt is in totaal €35.000,- beschikbaar. Maximaal vijf organisaties kunnen een budget van €7.000,- (inclusief btw) ontvangen. Omdat dit budget hoger is dan gebruikelijk, gelden aanvullende voorwaarden. Organisaties zijn verplicht om aandacht te besteden aan nazorg na afloop van hun activiteiten. Ook kan een deel van het budget worden ingezet voor de inhuur van een expert op dit thema.
Daarnaast stimuleren we organisaties om out-of-the-box te denken qua activiteiten en waar het kan samen te werken met andere lokale organisaties en kennispartijen. Buiten de drie verplichte bijeenkomsten kan het budget bijvoorbeeld ingezet worden voor: het ontwikkelen van een campagne, opstellen van een trainingsmethode, aanbieden van nazorg in 1-op-1 begeleiding, etc.
We roepen organisaties die nog niks op het thema van dit speerpunt doen op om zich aan te melden. Organisaties die wel actief zijn op dit thema vragen we om na te denken over het ontwikkelen van nieuw en verdiepend aanbod op dit thema. Nieuwe samenwerkingen tussen zelforganisaties onderling of met formele partijen in de stad of kennisorganisaties wordt gestimuleerd.
Aanvragen moeten voldoen aan onze criteria, lees deze goed door voor je aan de slag gaat. Voldoet het plan aan de criteria? Volg dan het stappenplan en dien een aanvraag in door een ingevuld aanvraagformulier te mailen naar info@spe-amsterdam.nl.
